|
Lòng tự tôn giống như một chiếc áo giáp chống lại mọi thử thách của cuộc sống. Trẻ có cảm giác tốt về bản thân, thấy những xung đột và những áp lực tiêu cực của cuộc sống trở nên nhẹ nhàng. Trẻ sẽ cười nhiều hơn, cảm thấy cuộc sống thật thú vị, đầu óc thực tế hơn và tích cực hơn. Trẻ có lòng tự tôn thấp sẽ cảm thấy bất lực trước những thách thức trong cuộc sống, có nhiều lo lắng và chán nản vì nghĩ rằng, mình không tốt, mình không thể làm được điều gì đúng cả, dẫn tới tiêu cực, trầm cảm. Với những thách thức mới, luôn luôn có tâm tư rằng, mình không thể.
Tuy nhiên, tự tôn thái quá cũng không tốt, bạn cần hình thành cho con lòng tự tôn lành mạnh.
Lòng tự tôn là gì?
Lòng tự tôn là tập hợp niềm tin hoặc các cảm giác mà chúng ta có về chính bản thân. Chúng ta xác định được ảnh hưởng của cảm xúc, thái độ, cư xử đối với chính bản thân mình.
Lòng tự tôn có từ rất sớm ở mỗi người và do chính cha mẹ trao cho chúng ta.
Nhận biết lòng tự tôn lành mạnh và không lành mạnh
Lòng tự tôn thay đổi lúc cao lúc thấp khi trẻ lớn lên. Nó chịu ảnh hưởng bởi những trải nghiệm mà trẻ có.
Những trẻ có lòng tự tôn thấp thường không muốn sự mới mẻ và thường xuyên nói tiêu cực về bản thân như tôi là một tên ngốc, tôi sẽ chẳng bao giờ học cách làm điều này như thế nào, sống ý nghĩa là gì, dù sao chẳng có ai quan tâm tới tôi cả. Trẻ thường từ bỏ một cách dễ dàng và chờ người khác làm cho mình. Trẻ cũng có xu hướng thích chỉ trích và dễ thất vọng với bản thân. Thêm nữa, trẻ khó thích nghi với điều kiện mới và cảm giác bi quan.
Đối với những trẻ có lòng tự tôn lành mạnh, trẻ thích thú khi giao tiếp với người khác. Tự tin khi tham gia các hoạt động xã hội và hoạt động của nhóm. Khi có thách thức trong cuộc sống, trẻ sẽ tìm hướng giải quyết mà không bất mãn với bản thân. Ví dụ, thay vì nói tôi chỉ là một đứa ngốc thì trẻ sẽ nói tôi không hiểu điều này và hãy nói lại đi. Trẻ biết sức mạnh và điểm yếu của chính bản thân mình vì thế mà luôn luôn ở tư thế lạc quan.  Trẻ có lòng tự tôn sẽ thành công trong học tập hơn
Cha mẹ giúp con rèn tính tự tôn như thế nào?
- Chú ý tới những gì bạn nói: Có một điều bạn dường như ít quan tâm là trẻ rất nhạy cảm với ngôn từ của cha mẹ. Bạn nên nhớ rằng, sự tán dương, khen ngợi trẻ không chỉ vì trẻ đã làm tốt mà còn cho khả năng của trẻ. Ví dụ, nếu trẻ không thể nào vào được đội múa của trường, đừng nói những câu như: “Lần sau con cần chăm chỉ tập luyện để vào được đấy!” thì bạn nên nói: “Có thể có một chút không may mắn với con nhưng mẹ tự hào vì con đã cố gắng hết sức”.
- Trở thành một hình mẫu tích cực: Nếu bạn là một người bi quan, chán nản, không tự tin vào bản thân hoặc không thực tế về khả năng và giới hạn của mình thì có thể trẻ sẽ noi gương bạn nhiễm tính xấu đó đấy.
- Giúp trẻ tin vào bản thân: Đây là điều quan trọng mà cha mẹ cần xác định cho trẻ về sự thu hút, khả năng, sự hoàn hảo và những thứ khác. Biết mình ở vị trí nào sẽ giúp cho trẻ hành động và xử lí tình huống sẽ hợp lí hơn. Ví dụ, khi trẻ học khá tốt ở trường nhưng lại có vấn đề với môn toán, trẻ có thể nói “Con không thể học được toán, con là một đứa trẻ ngu ngốc”. Điều này khiến trẻ cảm thấy thất bại và có sự bi quan. Lúc này, bạn cần khuyến khích trẻ bằng cách sau “Con là một học sinh ngoan, chăm chỉ, con đã học rất tốt các môn khác. Môn toán chỉ là một môn học và con cần dành nhiều thời gian cho nó mà thôi. Mẹ sẽ giúp con”.
- Yêu thương con: Tình yêu chính là chìa khóa giúp kích thích lòng tự tôn ở trẻ. Một cái ôm và nói với trẻ rằng, bạn tự hào về trẻ, nhiều bà mẹ ghi lên hộp đựng cơm hoặc hộp bút “mẹ nghĩ con làm được” sẽ giúp cho trẻ có động lực từ bên trong mà thực hiện. Tán dương trẻ đúng mực, không quá lố cũng sẽ khiến trẻ tự tin hơn.  Biết quý trọng bản thân hơn
- Những phản hồi chính xác và tích cực: “Con luôn luôn làm cho bản thân trở nên điên loạn như thế hả” là những câu nói khiến cho trẻ càng mất kiểm soát bản thân hơn. Thay vì đó, bạn hãy nói “Con thực sự đã rất tức giận với anh trai con. Nhưng mẹ không đồng ý cách con gào lên và đánh anh con”. Bạn cần luôn chấp nhận cảm xúc của trẻ, cho trẻ những lựa chọn và khuyến khích trẻ lựa chọn đúng.
- Hình thành một gia đình an toàn và đầy tình yêu: Trẻ cảm thấy không an toàn hoặc bị lạm dụng ở nhà sẽ khiến cho lòng tự tôn của trẻ càng xuống thấp. Một đứa trẻ khi nhìn thấy cha mẹ đánh nhau hoặc bị đánh, quát tháo… trẻ sẽ trở nên trầm cảm và lãnh đạm. Kéo theo hàng loạt những vấn đề khác ở trường như không hoà nhập với các bạn, bị bắt nạt, cô lập…
- Trẻ tích luỹ kinh nghiệm: Các hoạt động khuyến khích sự hợp tác sẽ giúp trẻ hình thành lòng tự tôn hơn là những hoạt động mang tính cạnh tranh.
Khi nào cần đến sự trợ giúp của chuyên gia
Nếu bạn nghi ngờ con mình thiếu lòng tự tôn thì có thể nhờ các chuyên gia giúp đỡ. Các lớp học kĩ năng sống hiện nay mở ngày càng nhiều, ở đó, trẻ sẽ học được cách trân trọng bản thân, kết giao bạn bè, đối phó với nỗi buồn rầu, tình huống xấu… Theo Eva
|